در سایت شخصی دوستی عزیز و با احساس ، جناب آرش نور آقایی به خاطرات زیبای ایشان از سفر به روستای شاه شهیدان و بازدید مراسم علم واچینی سال 1388 برخورد نمودم. ایشان به حدی این خاطرات را با احساس نوشته بودند که حیف دانستم آن را در وب سایت بومی شاه شهیدان نیاورم.

عاشورا در شاه شهیدان را می توانم اینگونه توصیف نمایم

مردمان باصفا        

سفره های بی ریا         

پیرزنها با عصا

چشم گریان بچه ها

پیرمردان دهِ ما بی ریا  

نوجوانانش همه بی ادعا

دور سر دارند سربند عزا

کودکان بر کول مادر

کودکانه در نوا . . .

گالش

گالش یا گاولش، در زبان فارسی معنای گاوبان می‌دهد، و ریشه در زبان سانسکریت دارد . در زبان سانسکریت به نگهداری و پاسداشتن از گاو ، گئورکش گفته می‌شود . بعبارت ساده تر گالش یعنی کسی که دامداری می‌کند و گاو گوسفند پرورش می‌دهد . گالشها در گیلان و مازندران و اغلب در کوه‌ها زنگی می‌کنند که قومیت آنها دیلم است .

گالش‌ها به گویش گالشی حرف می‌زنند که گویشی از زبان دیلمی است.

لباسی که گالشها هنوز هم از آن استفاده می‌کنند عبارتست از، شلوار پشمی، جلیقه پشمی، کلاه و شولا که همه پشمی هستند و برای زندگی در شرایط آب و هوایی سرد کوهستان مناسب می‌باشد.

برداشت از ویکیپدیا

گالش‌ها
نوشتة دکتر علاء الدین آذری دمیرچی
گالش‌ها 1  در کوهپایه‌ها نواحی کوهستانی گیلان و مازندران سکونت دارند. اینان مردمانی آزادمنش و بی‌پیرایه‌اند. کار عمده آنها دامپروری است ولی در سالهای اخیر به کشاورزی هم روی آورده‌اند.

مراسم علم واچینی شاه شهیدان

نویسنده : ایرج هدایتی شهیدانی

من اگر کافر ناپاکم و گر مسلم پاک
قبله ام کوی حسین است و همین هم دین است

سادات شهید علوی در منطقه گیلان از احترام خاصی برخوردارند و هرجا که آرامگاه یک شهید علوی باشد زیارتگاه مردم آن سامان است.

امام زاده هادی و امام زاده محمد نوادگان امام چهارم معروف به شاه شهیدان نیز از این سادات می باشند که از احترام ویژه ای برخوردارند و با کرامتی که از سال 1362 از خود نشان دادند برادران و خواهران منطقه علاقه شدیدی پیدا کردند که از زندگی آن دو شهید با خبر شوند و حقیر بر آن شدم طبق روایات و اسنادی که موجود بود این مجموعه را گردآوری و در اختیار دوستاران خاندان ولایت قرار دهم.

اسپهبدان و یا به گویش گالشی اسپابزول نام یکی از روستاهای کوهپایه درفک واقع در بخش خورگام شهرستان رودبار زیتون استان گیلان می باشد.

اسپهبدان در زمان ساسانیان و اشکانیان از خاندان های ممتاز به شمار می آمدند.اسپهبدیه از حکام و پادشاهان محلی گیلان و طبرستان بودند.

آثاری از این خاندان ها در گیلان و مازنداران بر جا مانده از جمله قلعه ی باستانی روستای اسپهبدان که بر فراز کوه اسپهبدان قرار دارد.

در اینده ای نزذیک مطالب جامعی در این خصوص در این وبلاگ درج خواهم کرد.

چهار فصل اسپهبدان از نگاه دوربین :

عکس هایی از شاه شهیدان

 امامزادگان مدفن در روستای شاه شهیدان امامزادگان محمد وهادی معروف به شاه شهیدان

زیارت این امامزادگان و دیدن این روستا رو بهتون پیشنهاد می کنم.ضمنا مراسمی تحت عنوان علم واچینی همه ساله در میانه ی مرداد ماه در این مکان برگزار میشه که عکسهایی از این مراسم هم براتون دراین قسمت گذاشتم.لازم به ذکره ، این مراسم به مدت ١٠ شب همراه با سینه زنی و نوحه خوانی برگزار شده که در  بعد از ظهر روز جمعه که همان روز علم واچینی است پایان می یابد.