گیلان - رودبار - شاه شهیدان

  پس از بازدیدی که در سال 1383 از غار اسپهبدان داشتم، همواره در صدد فرصتی مناسب جهت بازبینی و کاوشی کامل در این غار بودم. در بازدید اول به دلیل همراه نداشتن تجهیزات فنی لازم از سر چاه انتهای غار بازگشتم. وجود حوضچه آبی در انتهای این چاه مشهود بود و این موضوع احتمال ادامه داشتن این غار را مطرح می کرد. با چنین دید گاهی و به امید کاوشی جدی تر در غار اسپهبدان در مورخ 4/9/1384 دوباره به روستای شاه شهیدان و غار زیبای اسپهبدان بازگشتیم.

در سایت شخصی دوستی عزیز و با احساس ، جناب آرش نور آقایی به خاطرات زیبای ایشان از سفر به روستای شاه شهیدان و بازدید مراسم علم واچینی سال 1388 برخورد نمودم. ایشان به حدی این خاطرات را با احساس نوشته بودند که حیف دانستم آن را در وب سایت بومی شاه شهیدان نیاورم.

عاشورا در شاه شهیدان را می توانم اینگونه توصیف نمایم

مردمان باصفا        

سفره های بی ریا         

پیرزنها با عصا

چشم گریان بچه ها

پیرمردان دهِ ما بی ریا  

نوجوانانش همه بی ادعا

دور سر دارند سربند عزا

کودکان بر کول مادر

کودکانه در نوا . . .

گالش

گالش یا گاولش، در زبان فارسی معنای گاوبان می‌دهد، و ریشه در زبان سانسکریت دارد . در زبان سانسکریت به نگهداری و پاسداشتن از گاو ، گئورکش گفته می‌شود . بعبارت ساده تر گالش یعنی کسی که دامداری می‌کند و گاو گوسفند پرورش می‌دهد . گالشها در گیلان و مازندران و اغلب در کوه‌ها زنگی می‌کنند که قومیت آنها دیلم است .

گالش‌ها به گویش گالشی حرف می‌زنند که گویشی از زبان دیلمی است.

لباسی که گالشها هنوز هم از آن استفاده می‌کنند عبارتست از، شلوار پشمی، جلیقه پشمی، کلاه و شولا که همه پشمی هستند و برای زندگی در شرایط آب و هوایی سرد کوهستان مناسب می‌باشد.

برداشت از ویکیپدیا

گالش‌ها
نوشتة دکتر علاء الدین آذری دمیرچی
گالش‌ها 1  در کوهپایه‌ها نواحی کوهستانی گیلان و مازندران سکونت دارند. اینان مردمانی آزادمنش و بی‌پیرایه‌اند. کار عمده آنها دامپروری است ولی در سالهای اخیر به کشاورزی هم روی آورده‌اند.

تا کُله چرخ دادی بَرَدَت . . .

در فرهنگ ایرانی روباه به حیله گری و مکاری معرو ف است  مردم گالش نیز روباه را حیوانی لوس و نماد بی حیایی می دانند.روباه در گویش گالشی لوآسLOOAS خوانده می شود.

در این پست به خصوصیات روباه و انواع آن خواهیم پرداخت. . .

جلی ناو

جلی ناو از مناطق جنگلی زیبا با آبشارهای رویایی است.که در امتداد شمال شرقی اسپهبدان قرار دارد.

جلی به گونه ای فیکوس وحشی می گویند و چون  دامنه های مشجر این منطقه پوشیده از این گیاه البته از نوع جنگلی می باشد این منطقه را جلی ناو نامیده اند.

این منطقه زیبا و بکر که گویی نقاشی سحرآمیز و بی بدیل آفریدگار است هر انسان بی قریحه ای را به وجد می آورد.

در ادامه مطلب شما را به دیدن عکس هایی از این منطقه دعوت می کنم.

_کلارده

_{در استان مازندران در اسامی ترکیبی شهرها و روستا ها از کلمه ی کلار زیاد استفاده شده است مانند کلاردشت -کلارآباد و ... اما در استان گیلان فقط یک منطقه به نام کلارده خوانده می شود که در حال  حاضر خالی از سکنه می باشد.در گذشته که عشایر از جلگه و از روستاهایی مانند خرارود شهرستان سیاهکل،سلش،تازه آبادجنگاه،دوستلات،راه دارپشته،دولدیم به ییلاق شاه شهیدان،میان سرا،کشتی گاه چاک ، میان سرا ، ومیان مرز کوچ می کردند.شبی را هم در کلارده به استراحت می پرداختند.قابل به ذکر است  رفت و آمد از مسیر کلارده پیاده و با اسب وقاطر صورت می گرفت.}

_{رودخانه ای نیز در این مسیر جاری است که از اسپهبدان ، گنجر وکش کوه سرچشمه می گیرد که کلارده روخان ، یا رودخانه کلارده نامیده می شود.
امروزه راه کلارده از زیباترین مسیرها برای صعود به قله درفک می باشد.که مسیر حرکت آن از شهرستان سیاهکل ، روستاهای تازه آباد،خرارود ، چله گاچه ، مادر سرا ، آقوزی ، آب دال ، کلارده ، آسیاب سنگ ، کافر سنگ ، نو سرا ، لارخانی ، غلام سرا ، وینی سو ، اسپهبدان ، اربوناو و درفک  می باشد.
  عبور از این مسیرحتما باید با همراهی راهنمای محلی و همرا ه داشتن آذوقه و تجهیزات کوه نوردی  صورت گیرد.}

در ادامه مطلب عکسهایی از این مسیر زیبا را ملاحظه بفرمایید. 

نعناع وحشی (پیتینک)

در دنباله چشمه های شاه شهیدان و اسپهبدان نعناع وحشی (پیتینک) می روید.بومیان و مسافران این گیاه خوشبو و دارویی را چیده و از ان استفاده می نمایند. در این پست به خصوصیات و خواص دارویی این گیاه می پردازم.

اسپهبدان و یا به گویش گالشی اسپابزول نام یکی از روستاهای کوهپایه درفک واقع در بخش خورگام شهرستان رودبار زیتون استان گیلان می باشد.

اسپهبدان در زمان ساسانیان و اشکانیان از خاندان های ممتاز به شمار می آمدند.اسپهبدیه از حکام و پادشاهان محلی گیلان و طبرستان بودند.

آثاری از این خاندان ها در گیلان و مازنداران بر جا مانده از جمله قلعه ی باستانی روستای اسپهبدان که بر فراز کوه اسپهبدان قرار دارد.

در اینده ای نزذیک مطالب جامعی در این خصوص در این وبلاگ درج خواهم کرد.

چهار فصل اسپهبدان از نگاه دوربین :